ΕΥΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΚΑΝΑΡΙΝΙΩΝ

Πρόδρομος Ιορδανίδης (Κ.Κ.Π.Θ.)

Η νόσος οφείλεται σε ιό και εμφανίζεται στα καναρίνια κατά τους θερινούς μήνες και κυρίως κατά του υγρούς φθινοπωρινούς, αν και είναι δυνατό να εμφανίζεται σε οποιαδήποτε εποχή του έτους. Η ευλογιά προσβάλλει πτηνά κάθε ηλικίας και ο χρόνος για να εκδηλωθεί κυμαίνεται από 3-16 ημέρες. Η μόλυνση συμβαίνει έμμεσα από τις μολυσμένες τροφές, το μολυσμένο νερό, τα αιματοφάγα έντομα και κυρίως από τα κουνούπια και άμεσα από τα μολυσμένα πτηνά.Η νόσος εμφανίζεται με υπεροξεία, οξεία και χρόνια μορφή. Η ένταση με την οποία εκδηλώνεται η νόσος εξαρτάται από την ευαισθησία του πτηνού στον ιό και από τη λοιμογόνο δύναμη και τον τρόπο μετάδοσης του ιού. Στην υπεροξεία μορφή η θνησιμότητα μπορεί να φθάσει σε υψηλά επίπεδα που εγγίζουν το 100%. Τα ασθενή πτηνά παρουσιάζουν δύσπνοια ανορθωμένο πτέρωμα, κατήφεια, ανοικτό ράμφος και θάνατο μέσα σε δύο με τρεις ημέρες, χωρίς να προλάβουν να σχηματισθούν οι χαρακτηριστικές αλλοιώσεις της ευλογιάς. Στα πτηνά παρατηρείται πνευμονία, έμφραξη των αεροφόρων τριχοειδών στην οποία οφείλεται η παρατηρούμενη δύσπνοια. Στην οξεία μορφή εμφανίζονται τα τυπικά συμπτώματα της νόσου τα οποία είναι:i./ Έντονος ερεθισμός των οφθαλμών και συνεχή τριβή αυτών και όλης της κεφαλής στα καλαμάκια και στις ταϊστρες με αποτέλεσμα επιπεφυκίτιδα, βλεφαρίτιδα και δακρύρροια. ii/ Εμφάνιση οζιδίων (σπυράκια) κιτρινωπού χρώματος στα βλέφαρα, τα οποία τις επόμενες ημέρες επεκτείνονται και στις γωνίες του ράμφους, στο δέρμα της κεφαλής του τραχήλου και της έσω επιφάνειας των πτερύγων. iii/ Αλλοιώσεις είναι δυνατό να παρατηρηθούν και στη στοματική κοιλότητα και ιδιαίτερα στην επιφάνεια της γλώσσας (διφθερίτιδα). iv/. Θάνατοι παρατηρούνται κυρίως όταν υπάρχουν αλλοιώσεις στους οφθαλμούς ( τα πτηνά δεν βλέπουν) και στη στοματική κοιλότητα, (τα πτηνά εμφανίζουν δυσκολία κατάποσης ή φαινόμενα ασφυξίας). Στη χρόνια μορφή που είναι και η περισσότερο γνωστή οι αλλοιώσεις εντοπίζονται στα πόδια και μάλιστα σε ένα ή περισσότερα δάκτυλα. Συγκεκριμένα εμφανίζονται οζίδια μεγέθους φακής ή και
μεγαλύτερα κιτρινωπού ή μελανού χρώματος. Τα οζίδια αυτά με την πάροδο του χρόνου μολύνονται από τις ακαθαρσίες του κλουβιού (επιμόλυνση) με αποτέλεσμα τη νέκρωση της περιοχής και πτώση του νυχιού ή και του δακτύλου. Θεραπεία–πρόληψη. Δεν υπάρχει ειδική θεραπεία κατά της ευλογιάς. Η εφαρμοζόμενη θεραπεία έχει ως σκοπό να βοηθήσει τα πτηνά κατά τη διάρκεια της νόσου και όχι να καταπολεμήσει τον ιό. Τα αντιβιοτικά είναι πολύ χρήσιμα για την καταπολέμηση των επιμολύνσεων και χορηγούνται στο πόσιμο νερό. Τοπικές θεραπείες μπορεί να γίνουν με επαλείψεις των αλλοιώσεων με δερματικές αλοιφές που περιέχουν αντιβιοτικά ή και αντιμυκητιακές ουσίες. Αποτελεσματική θεωρείται η ουσία mercurochrome (μερκουροχρώμη). Μεγάλη σημασία πρέπει να δίνεται στην πρόληψη. Τα προληπτικά μέτρα αφορούν κυρίως τις εκτροφές καναρινιών. Η καταπολέμηση των κουνουπιών και των άλλων εντόμων είναι απαραίτητη αφού με αυτά γίνεται κυρίως η μετάδοση. Οι χώροι εκτροφής πρέπει να είναι πάντοτε απαλλαγμένοι από έντομα. Η εισαγωγή πτηνών στην εκτροφή από ύποπτες περιοχές απαγορεύεται. Τα νεοεισαγόμενα πτηνά πρέπει να παραμένουν σε αυστηρή απομόνωση τουλάχιστον για δύο εβδομάδες.Τα ασθενή πτηνά πρέπει επίσης να απομονώνονται. Τα πτηνά που επιζούν από τη νόσο συνήθως είναι άνοσα, μπορεί όμως να είναι και φορείς και να απεκκρίνουν τον ιό. Εμβολιασμοί. Σε πολλές χώρες κυκλοφορεί εμβόλιο που περιέχει εξασθενημένο ζωντανό ιό. Ο εμβολιασμός γίνεται με περόνη στη μεμβράνη της φτερούγας. Ιδανικός χρόνος για την εκτέλεση του είναι η αρχή του καλοκαιριού. Ο εμβολιασμός συνίσταται σε πληθυσμούς υψηλού κινδύνου όπως στα νεοεισαγόμενα πτηνά, στα πτηνά που ζουν κοντά σε αυτά και σε εκτροφές που βρίσκονται σε ανοικτούς χώρους όπου υπάρχουν άφθονα έντομα. Ο πρώτος εμβολιασμός γίνεται στην ηλικία των 12 εβδομάδων και επαναλαμβάνεται ανά έτος. Σε περίπτωση επιδημίας μπορεί να γίνει και σε πτηνά ηλικίας τουλάχιστον τριών εβδομάδων με την προϋπόθεση να γίνει επαναληπτικός εμβολιασμός μετά από τρεις μήνες. Η επιτυχία του διαπιστώνεται με την εμφάνιση ερυθρωπού οζιδίου στο σημείο εμβολιασμού ύστερα από 10 ημέρες.

Η ανοσία μετά τον εμβολιασμό διαρκεί 3 – 6 μήνες.

Εκτροφές με ενεργό μόλυνση δεν πρέπει να εμβολιάζονται επειδή υπάρχει ο κίνδυνος ανασυνδιασμού του εμβολιακού ιού με το φυσικό στέλεχος και την πρόκληση σοβαρής νόσου σε όλη την εκτροφή.